ISO 9001:2026 Kalite Yönetim Sistemi Standardı Türkçe Çevirisi
ISO 9001 standardının 2026 versiyonu ile birlikte kalite yönetim sistemlerinde öne çıkan güncellemeleri ve değişiklikleri en hızlı şekilde yakından takip edebilmek için Sigma Center olarak, ISO 9001:2026 Kalite Yönetim Sistemi Standardı’nın kendi yorumumuzla Türkçe çevirisini sizlerle buluşturuyoruz.
Yeni versiyonu incelemek, güncel gereklilikler hakkında bilgi edinmek ve kuruluşunuzun kalite yönetim sistemi süreçlerini geleceğe hazırlamak için Türkçe çevirimize göz atın!
ISO 9001:2026 Türkçe çevirisinin tamamına ulaşmak için sayfa sonundaki formu doldurun. Mail adresinize gönderelim.
Düzenleyen: Yılmaz Altaş
Önsöz
ISO (Uluslararası Standardizasyon Örgütü), ulusal standart kuruluşlarının (ISO üye kuruluşları) dünya çapında bir federasyonudur. Uluslararası Standartları hazırlama işi normalde ISO teknik komiteleri aracılığıyla yürütülür. Bir teknik komitenin kurulduğu bir konuyla ilgilenen her üye kuruluş, o komitede temsil edilme hakkına sahiptir. ISO ile irtibat halinde olan resmi ve sivil uluslararası kuruluşlar da çalışmalarda yer alır. ISO, elektroteknik standardizasyonla ilgili tüm konularda Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) ile yakın işbirliği yapar.
Bu dokümanın geliştirilmesinde kullanılan ve daha sonraki bakımı için amaçlanan prosedürler, ISO/IEC Direktifleri Bölüm 1'de açıklanmaktadır. Özellikle, farklı ISO doküman türleri için gerekli olan farklı onay kriterlerine dikkat edilmelidir. Bu doküman, ISO/IEC Direktifleri Bölüm 2'nin yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır (bkz. www.iso.org/directives).
ISO, bu dokümanın uygulanmasının patent(ler)in kullanımını içerebileceği olasılığına dikkat çeker. ISO, bunlarla ilgili iddia edilen herhangi bir patent hakkının kanıtı, geçerliliği veya uygulanabilirliği konusunda hiçbir tutum sergilemez. Bu dokümanın yayımlandığı tarih itibarıyla ISO, bu dokümanın uygulanması için gerekebilecek patent(ler)e dair herhangi bir bildirim almamıştır. Bununla birlikte uygulayıcılar, bunun en güncel bilgiyi temsil etmeyebileceği ve en güncel bilginin www.iso.org/patents adresinde bulunan patent veri tabanından elde edilebileceği konusunda uyarılır. ISO, bu gibi patent haklarının herhangi birini veya tamamını belirlemekten sorumlu tutulamaz.
Bu dokümanda kullanılan herhangi bir ticari ad, kullanıcıların kolaylığı için verilen bir bilgidir ve bir onaylama teşkil etmez.
Standartların gönüllü doğasının bir açıklaması, uygunluk değerlendirmesi ile ilgili ISO'ya özgü terimlerin ve ifadelerin anlamının yanı sıra, ISO'nun Ticarette Teknik Engeller (TBT) konusundaki Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ilkelerine bağlılığı hakkında bilgi için bkz. www.iso.org/iso/foreword.html.
Bu doküman, Teknik Komite ISO/TC 176, Kalite yönetimi ve kalite güvencesi, Alt Komite SC 2, Kalite sistemleri tarafından hazırlanmıştır.
Bu altıncı baskı, beşinci baskıyı (EN ISO 9001:2015) iptal eder ve yerini alır.
Giriş
0.1 Genel
Bir kalite yönetim sisteminin kurulması ve uygulanması, kuruluş için; performansı iyileştirmeyi destekleyen, müşteri memnuniyetini artıran ve sürdürülebilir başarı ile sürdürülebilir kalkınma girişimleri için bir temel oluşturan stratejik bir karardır.
Bu dokümandaki şartlara dayalı bir kalite yönetim sistemini uygulamanın bir kuruluşa sağlayabileceği potansiyel faydalar şunlardır:
a) müşteri şartlarını ve geçerli yasal ve mevzuat şartları karşılayan ürün ve hizmetleri tutarlı bir şekilde sağlama yeteneği;
b) müşteri memnuniyetini artırmaya yönelik fırsatlara olanak tanıma;
c) bağlamı ve amaçları ile ilgili riskleri ve fırsatları ele alma;
d) kalite yönetim sistemi şartlarına uygunluğu gösterme yeteneği.
Bu doküman, iç ve dış taraflarca kullanılabilir.
Bu doküman aşağıdakilerin gerekliliğini ima etmez:
- farklı kalite yönetim sistemlerinin yapısında tekdüzelik;
- dokümantasyonun bu dokümanın madde yapısına uyumlu hale getirilmesi;
- bu dokümanın spesifik terminolojisinin kuruluş içinde kullanılması.
Bu dokümanda belirtilen kalite yönetim sistemi şartları, ürünler ve hizmetler için olan şartları tamamlayıcıdır.
Şartların tutarlı bir şekilde karşılanması ve müşterilerin ve diğer ilgili tarafların gelecekteki ihtiyaç ve beklentilerinin ele alınması, giderek daha dinamik ve karmaşık hale gelen bir ortamda kuruluşlar için bir zorluk teşkil etmektedir. Bu amaca ulaşmak için kuruluş; kademeli veya köklü değişiklikler, inovasyon veya yeniden yapılanma girişimleri gibi çeşitli yollarla sürekli iyileştirmeyi sürdürebilir.
Ek A, bu dokümanın yapısının, terimlerinin ve maddelerinin anlaşılmasını destekleyebilecek bilgi ve açıklamaları sunar. Herhangi bir ek şart içermez.
Bu belgedeki tüm maddelerin uygulanmasına ilişkin rehberlik için ISO 9002'ye bakınız.
0.2 Kalite yönetim prensipleri
Bu doküman, ISO 9000'de açıklanan kalite yönetim prensiplerine dayanmaktadır. Açıklamalar; her bir prensibin ifadesini, prensibin kuruluş için neden önemli olduğuna dair gerekçeyi, prensiple ilişkili fayda örneklerini ve prensip uygulanırken kuruluşun performansını iyileştirmeye yönelik eylem örneklerini içerir.
Kalite yönetim prensipleri şunlardır:
- müşteri odaklılık;
- liderlik;
- kişilerin katılımı;
- süreç yaklaşımı;
- iyileştirme;
- kanıta dayalı karar verme;
- ilişki yönetimi.
0.3 Süreç yaklaşımı
0.3.1 Genel
Bu doküman, müşteri şartlarını karşılayarak müşteri memnuniyetini artırmak amacıyla, bir kalite yönetim sisteminin oluşturulması, uygulanması ve etkililiğinin iyileştirilmesinde süreç yaklaşımının benimsenmesini teşvik eder. Süreç yaklaşımının uygulanması için gerekli görülen özel şartlar 4.4 maddesinde yer almaktadır.
Birbiriyle ilişkili süreçlerin bir sistem olarak anlaşılması ve yönetilmesi, kuruluşun amaçlanan sonuçlara ulaşmadaki etkinliğine ve verimliliğine katkıda bulunur. Bu yaklaşım, kuruluşun sistem süreçleri arasındaki karşılıklı ilişkileri ve bağımlılıkları kontrol etmesini sağlayarak kuruluşun genel performansının artırılmasına olanak tanır.
Süreç yaklaşımı; kuruluşun kalite politikası ve stratejik yönü doğrultusunda amaçlanan sonuçlara ulaşmak için süreçlerin ve bunların etkileşimlerinin sistematik olarak belirlenmesini ve yönetilmesini kapsar. Süreçlerin ve sistemin bir bütün olarak yönetimi; istenmeyen sonuçları önlemeye yönelik risk temelli düşünce (bkz. A.6.1.2) ve fırsatlardan yararlanarak istenen sonuçları elde etmeye yönelik fırsat temelli düşünce (bkz. A.6.1.3) odağıyla, Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (PUKÖ) döngüsü (bkz. 0.3.2) kullanılarak gerçekleştirilebilir.
Bir kalite yönetim sisteminde süreç yaklaşımının uygulanması şunları sağlar:
a) şartların karşılanmasında anlayış ve tutarlılık;
b) süreçlerin risk, fırsat ve katma değer açısından ele alınması;
c) etkili süreç performansına ulaşılması;
d) veri ve bilginin değerlendirilmesi sonuçlarına dayalı olarak süreçlerin iyileştirilmesi.
Şekil 1, herhangi bir tekil sürecin şematik bir gösterimini verir ve bileşenlerin etkileşimini gösterir.
Kontrol için gerekli olan izleme ve ölçme kontrol noktaları her sürece özgüdür; süreç adımlarına ve ilgili risklere bağlı olarak değişiklik gösterir.

Şekil 1: Tek bir sürecin elemanlarının şematik gösterimi
0.3.2 Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al döngüsü
PUKÖ döngüsü kısaca şu şekilde tanımlanabilir:
- Planla: Müşteri ve ilgili diğer tarafların şartları ile kuruluşun politikaları doğrultusunda; sistemin ve süreçlerinin amaçlarını ve sonuçları elde etmek için gereken kaynakları belirleyin; ayrıca riskleri ve fırsatları tespit edip ele alın.
- Uygula: Planlananları hayata geçirin.
- Kontrol Et: Süreçleri ve bunlardan elde edilen ürün ve hizmetleri; politikalar, hedefler, şartlar ve planlanan faaliyetler açısından izleyin ve ölçün (uygun olduğu durumlarda) ve sonuçları raporlayın.
- Önlem Al: Kalite yönetim sisteminin performansını iyileştirmeye yönelik faaliyetler gerçekleştirin.
PUKÖ döngüsü, tüm süreçlere ve bir bütün olarak kalite yönetim sistemine uygulanabilir. Şekil 2, bu dokümanın Madde 4'ten Madde 10'a kadar olan maddelerinin PUKÖ döngüsü ile ilişkili olarak nasıl gruplandırılabileceğini göstermektedir.

Not: Kutuların içindeki numaralar standardın bölümleridir.
Şekil 2: Bu standardın yapısının PUKÖ döngüsünde gösterimi
0.4 Diğer yönetim sistemi standartları ile ilişki
Bu doküman, yönetim sistemi standartlarının geliştirilmesine ilişkin ISO/IEC Yönergeleri'nde yayımlanan uyumlaştırılmış yaklaşımı uygular. Amaç, bir veya daha fazla yönetim sistemi standardının şartlarının ve tavsiyelerinin bir kuruluşun yönetim sistemine entegrasyonunu kolaylaştırmak ve bu konudaki uyumu desteklemektir.
Daha fazla bilgi için bkz. https://www.iso.org/management-system-standards.html.
Bu doküman, bir kuruluşun kalite yönetim sistemini diğer yönetim sistemi standartlarının şartlarıyla uyumlu hale getirmesi veya entegre etmesi amacıyla; PUKÖ döngüsü, risk temelli düşünme ve fırsat temelli düşünme ile birleştirilmiş süreç yaklaşımını uygulaması için bir temel oluşturur.
Bu doküman aşağıdaki standartlarla ilgilidir:
- ISO 9000, bu dokümanın şartlarını anlamak için gerekli temel kavramları ve terminolojiyi sağlar;
- ISO 9002, bu dokümanın şartlarının uygulanmasına ilişkin rehberlik sağlar;
- ISO 9004, bir kuruluşun kalitesini ve sürdürülebilir başarıya ulaşma yeteneğini artırmaya ilişkin rehberlik sağlar.
Bu doküman, çevre yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği yönetimi veya varlık yönetimi gibi diğer yönetim sistemlerine özgü gereklilikleri içermez.
Bu dokümanın şartlarına dayalı sektöre özgü ISO kalite yönetim sistemi standartları geliştirilmiştir. Bu standartlardan bazıları kalite yönetim sistemi için ek şartları belirtirken, diğerleri bu dokümanın belirli sektör içindeki uygulanmasına ilişkin rehberlik sağlamakla sınırlıdır.
Kalite yönetim sistemleri — Şartlar
1 Kapsam
Bu doküman, bir kuruluşun aşağıdaki durumlarda sahip olması gereken kalite yönetim sistemi şartlarını belirtir:
a) müşteri şartlarını ve geçerli yasal ve mevzuat şartları karşılayan ürün ve hizmetleri tutarlı bir şekilde sağlama yeteneğini göstermeye ihtiyaç duyduğunda;
b) sistemin iyileştirilmesine yönelik süreçler ile müşteri şartlarına ve geçerli yasal ve mevzuat şartlara uygunluğun güvence altına alınması da dahil olmak üzere, sistemin etkin bir şekilde uygulanması yoluyla müşteri memnuniyetini artırmayı amaçladığında.
Bu dokümandaki tüm şartlar genel niteliktedir.
Bu doküman; türü, büyüklüğü veya sağladığı ürün ve hizmetler ne olursa olsun her türlü kuruluş için geçerlidir.
NOT 1: Bu dokümanda, "ürün" veya "hizmet" terimleri yalnızca bir müşteriye yönelik olan veya bir müşteri tarafından talep edilen ürün ve hizmetler için geçerlidir.
NOT 2: Yasal ve mevzuat şartları, hukuki şartlar olarak ifade edilebilir.
2 Atıf yapılan standartlar
Aşağıdaki dokümanlara metin içinde, içeriklerinin bir kısmı veya tamamı bu dokümanın şartlarını oluşturacak şekilde atıfta bulunulmuştur. Tarihli atıflar için, yalnızca alıntı yapılan baskı geçerlidir. Tarihsiz atıflar için, atıf yapılan dokümanın en son baskısı (herhangi bir değişiklik dâhil) geçerlidir.
ISO 9000, Kalite yönetimi - Temel bilgiler ve sözlük
3 Terimler ve tanımlar
Bu dokümanın amaçları doğrultusunda, ISO 9000'de ve aşağıda verilen terimler ve tanımlar geçerlidir.
ISO ve IEC, standardizasyonda kullanılmak üzere aşağıdaki adreslerde terminoloji veri tabanları bulundurmaktadır:
- ISO Çevrimiçi gezinme platformu: https://www.iso.org/obp adresinde mevcuttur
- IEC Electropedia: https://www.electropedia.org adresinde mevcuttur.
3.1
kuruluş
amaçlarına (3.6) ulaşmak için sorumlulukları, yetkileri ve ilişkileri olan kendine özgü işlevlere sahip kişi veya kişiler grubu
Not 1: Kuruluş kavramı; şahıs işletmesi, şirket, anonim şirket, firma, teşebbüs, resmi makam, ortaklık, hayır kurumu veya kurum ya da bunların bir kısmı veya kombinasyonunu (tüzel kişiliği olsun veya olmasın, kamuya veya özel sektöre ait olsun) kapsar ancak bunlarla sınırlı değildir.
Not 2: Kuruluş daha büyük bir yapının parçasıysa, "kuruluş" terimi, yalnızca bu daha büyük yapının kalite yönetim sistemi (3.4.1) kapsamı içinde kalan kısmını ifade eder.
3.2
ilgili taraf
paydaş
bir karar veya faaliyetten etkilenebilen, bu karardan veya faaliyetten etkilenen ya da kendisinin etkilendiğini algılayan kişi veya kuruluş (3.1)
ÖRNEK Müşteriler, mal sahipleri, kuruluş içindeki kişiler, tedarikçiler, bankacılar, düzenleyici otoriteler, sendikalar, ortaklar veya rakipleri ya da karşıt baskı gruplarını da içerebilen toplum.
3.3
üst yönetim
bir kuruluşu (3.1) en üst düzeyde yöneten ve kontrol eden kişi veya kişiler grubu
Not 1: Üst yönetim, kuruluş içinde yetki devretme ve kaynak sağlama gücüne sahiptir.
Not 2: Yönetim sisteminin (3.4) kapsamı kuruluşun yalnızca bir kısmını kapsıyorsa, üst yönetim ifadesi kuruluşun o kısmını yöneten ve kontrol edenleri ifade eder.
3.4
yönetim sistemi
politikaları (3.5) ve amaçları (3.6) ve ayrıca bu amaçlara ulaşmak için gerekli süreçleri (3.8) oluşturmak amacıyla bir kuruluşun (3.1) birbiriyle ilişkili veya etkileşimli unsurlarının bütünü
Not 1: Bir yönetim sistemi tek bir disiplini veya birden fazla disiplini ele alabilir.
Not 2: Yönetim sistemi unsurları; kuruluşun yapısını, rollerini ve sorumluluklarını, planlamasını ve operasyonu kapsar.
Not 3: Yönetim sistemi unsurları; kuruluşun politikalarını, uygulamalarını, kurallarını ve inançlarını kapsayabilir.
Not 4: Kuruluş, amaçlarına ulaşmak için birbiriyle ilişkili unsurlarını düzenli bir şekilde yönetir.
Not 5: Bir yönetim sisteminin kapsamı; kuruluşun tamamını, kuruluşun belirli ve tanımlanmış işlevlerini, kuruluşun belirli ve tanımlanmış bölümlerini veya bir kuruluşlar grubu genelindeki bir veya daha fazla işlevi kapsayabilir.
3.4.1 kalite yönetim sistemi
bir kuruluşun (3.1) kalite ile ilgili genel yönetim sisteminin (3.4) bir parçası.
3.5
politika
bir kuruluşun (3.1) üst yönetimi (3.3) tarafından resmî olarak ifade edilen niyetleri ve yönü
3.5.1
kalite politikası
kalite ile ilgili politika (3.5)
Not 1: Kalite politikası:
- genellikle kuruluşun (3.1) genel politikası ile tutarlıdır;
- kuruluşun vizyonu ve misyonu ile uyumlu hale getirilebilir;
- kalite amaçlarının belirlenmesi için bir çerçeve sağlar.
Not 2: ISO 9000'de sunulan kalite yönetimi prensipleri, bir kalite politikasının oluşturulması için temel teşkil edebilir.
3.6
amaç
ulaşılacak sonuç
Not 1: Bir amaç; stratejik, taktiksel veya operasyonel olabilir.
Not 2: Amaçlar farklı disiplinlerle (örneğin finans, sağlık ve güvenlik, çevre) ilgili olabilir. Bunlar, örneğin; kuruluş genelinde veya bir projeye, ürüne, hizmete ya da sürece (3.8) özgü olabilir.
Not 3: Bir amaç; amaçlanan bir sonuç, bir gaye, bir operasyonel kriter, bir kalite hedefi (3.6.1) veya benzer anlama gelen diğer sözcükler (örneğin gaye, amaç, hedef) kullanılarak ifade edilebilir.
Not 4: Kalite yönetim sistemleri (3.4.1) bağlamında, kalite amaçları (3.6.1), belirli sonuçlara ulaşmak amacıyla kalite politikası (3.5.1) ile tutarlı olarak kuruluş (3.1) tarafından belirlenir.
3.6.1
kalite amacı
kalite ile ilgili amaç (3.6)
Not 1: Kalite amaçları genellikle kuruluşun (3.1) kalite politikasına (3.5.1) dayanır.
Not 2: Kalite amaçları genellikle kuruluştaki ilgili fonksiyonlar, seviyeler ve süreçler (3.8) için belirlenir.
3.7
risk
belirsizliğin etkisi
Not 1: Etki, beklenenden sapmadır; bu sapma olumlu veya olumsuz olabilir.
Not 2: Belirsizlik; bir olay, olayın sonucu veya olasılığı ile ilgili bilgi, anlayış veya bilgi birikimi eksikliğinin (kısmi de olsa) söz konusu olduğu durumdur.
Not 3: Risk genellikle potansiyel olaylara ve sonuçlara ya da bunların bir kombinasyonuna atıfta bulunularak tanımlanır.
Not 4: Risk genellikle, bir olayın sonuçları (koşullardaki değişiklikler dahil) ile bunun gerçekleşme olasılığının bir kombinasyonu şeklinde ifade edilir.
Not 5: "Risk" sözcüğü bazen yalnızca olumsuz sonuç olasılığı söz konusu olduğunda kullanılır.
3.8
süreç
bir sonuç elde etmek üzere girdileri kullanan veya dönüştüren, birbiriyle ilişkili veya etkileşimli faaliyetler dizisi.
Not 1: Bir sürecin sonucunun çıktı, ürün veya hizmet olarak adlandırılması, referansın bağlamına bağlıdır.
Not 2: Bir sürece giren girdiler genellikle diğer süreçlerin çıktılarıdır ve bir sürecin çıktıları da genellikle diğer süreçlerin girdileridir.
Not 3: Seri halindeki, birbiriyle ilişkili ve etkileşimli iki veya daha fazla süreç de bir "süreç" olarak adlandırılabilir.
Not 4: Bir kuruluştaki (3.1) süreçler, genellikle amaçlanan sonuçların elde edilmesini sağlamak amacıyla kontrollü koşullar altında planlanır ve yürütülür.
Not 5: Ortaya çıkan çıktının uygunluğunun (3.15) kolayca veya ekonomik bir şekilde doğrulanamadığı bir süreç, sıklıkla "özel süreç" olarak adlandırılır.
3.9
yetkinlik
amaçlanan sonuçlara ulaşmak için bilgi ve becerileri uygulama yeteneği
3.10
dokümante edilmiş bilgi
bir kuruluşun (3.1) kontrol etmesi ve sürdürülmesi gereken bilgi ve bu bilginin yer aldığı ortam
Not 1: Dokümante edilmiş bilgi; herhangi bir formatta, herhangi bir ortamda ve herhangi bir kaynaktan olabilir.
Not 2: Dokümante edilmiş bilgi aşağıdakilere atıfta bulunabilir.
- ilgili süreçler (3.8) dahil olmak üzere yönetim sistemi (3.4);
- kuruluşun faaliyet göstermesi amacıyla oluşturulan bilgiler (dokümantasyon);
- elde edilen sonuçlara dair kanıtlar (kayıtlar).
3.11
performans
ölçülebilir sonuç
Not 1: Performans; nicel veya nitel bulgularla ilgili olabilir.
Not 2: Performans; faaliyetlerin, süreçlerin (3.8), ürünlerin, hizmetlerin, sistemlerin veya kuruluşların (3.1) yönetilmesiyle ilgili olabilir.
3.12
sürekli iyileştirme
performansı (3.11) artırmak için tekrarlanan faaliyet
3.13
etkinlik
planlanan faaliyetlerin gerçekleştirilme ve planlanan sonuçlara ulaşılma derecesi
3.14
şart
belirtilen, genellikle işin gereği (zımni) veya zorunlu olan ihtiyaç ya da beklenti
Not 1: "Genellikle ima edilen" ifadesi, söz konusu ihtiyaç veya beklentinin kuruluş (3.1) ve ilgili taraflar (3.2) için bir teamül veya yaygın uygulama olması anlamına gelir.
Not 2: Belirtilmiş şart, örneğin dokümante edilmiş bilgide (3.10) ifade edilen şarttır.
Not 3: Belirli bir şart tipini ifade etmek için bir niteleyici kullanılabilir; örneğin ürün şartı, hizmet şartı, kalite yönetimi şartı, müşteri şartı, kalite şartı.
Not 4: Şartlar, farklı ilgili taraflar veya kuruluşun kendisi tarafından oluşturulabilir.
Not 5: Yüksek müşteri memnuniyetine ulaşmak için, belirtilmemiş, genellikle ima edilmemiş veya zorunlu olmayan bir müşteri beklentisinin karşılanması gerekli olabilir.
3.15
uygunluk
bir şartın (3.14) yerine getirilmesi
Not 1: "Conformance" (uygunluk) terimi eş anlamlıdır ancak kullanımı artık önerilmemektedir.
3.16
uygunsuzluk
bir şartın (3.14) yerine getirilmemesi
3.17
düzeltici faaliyet
bir uygunsuzluğun (3.16) nedenini/nedenlerini ortadan kaldırmak ve tekrarını önlemek için yapılan faaliyet
Not 1: Düzeltici faaliyet tekrarı önlemek için gerçekleştirilirken, önleyici faaliyet oluşumu önlemek için gerçekleştirilir.
3.18
tetkik
tetkik kriterlerinin ne ölçüde karşılandığını belirlemek amacıyla kanıt elde etmeye ve bunları objektif bir şekilde değerlendirmeye yönelik sistematik ve bağımsız süreç (3.8)
Not 1: Bir tetkik; iç tetkik (birinci taraf) veya dış tetkik (ikinci taraf ya da üçüncü taraf) olabilir ve birleşik tetkik (iki veya daha fazla disiplinin birleştirilmesi) niteliğinde olabilir.
Not 2: İç tetkik, kuruluşun (3.1) bizzat kendisi veya onun adına bir dış tarafça gerçekleştirilir.
Not 3: "Tetkik kanıtı" ve "tetkik kriterleri" ISO 19011'de tanımlanmıştır.
Not 4: Tetkikin temel unsurları, tetkik sürecinin tarafsızlığını ve objektifliğimi sağlamak üzere seçilen kişilerce yürütülen bir prosedüre göre bir nesnenin uygunluğunun (3.15) belirlenmesini içerir.
Not 5: İç tetkikler, yönetimin gözden geçirmesi ve diğer iç amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilir ve kuruluşun uygunluk beyanı için temel oluşturabilir. Bağımsızlık, tetkik edilen faaliyetten sorumlu olmama durumuyla ortaya konulabilir.
Not 6: İkinci taraf tetkikleri, müşteriler gibi kuruluşla çıkar ilişkisi olan taraflarca veya bunlar adına başka kişilerce gerçekleştirilir. Üçüncü taraf tetkikleri; uygunluk belgelendirmesi veya kaydı sağlayan kuruluşlar ya da devlet kurumları gibi dış, bağımsız tetkik kuruluşları tarafından gerçekleştirilir.
Not 7: Tetkik, iki veya daha fazla tetkik kuruluşu tarafından gerçekleştirilen ortak bir tetkik de olabilir.
3.19
ölçme
bir değerin belirlenmesine yönelik süreç (3.8)
Terime ilişkin Not 1: ISO 3534-2:2006'ya (madde 3.2.1) göre, belirlenen değer genellikle bir niceliğin değeridir.
3.20
izleme
bir sistemin, sürecin (3.8) veya faaliyetin durumunu belirleme
Not 1: Durumu belirlemek için kontrol etme, gözetim altında tutma veya eleştirel bir gözle inceleme gerekebilir.
Not 2: İzleme, bir ürünün veya hizmetin durumunu da belirleyebilir.
Not 3: İzleme, genellikle farklı aşamalarda veya farklı zamanlarda gerçekleştirilen bir nesne durumunun belirlenmesi işlemidir.
4 Kuruluşun bağlamı
4.1 Kuruluşun ve bağlamının anlaşılması
Kuruluş; amacına ve stratejik yönüne uygun olan ve kalite yönetim sisteminin amaçlanan sonuçlarına ulaşma yeteneğini etkileyen iç ve dış hususları belirlemelidir.
Kuruluş, iklim değişikliğinin ilgili bir husus olup olmadığını belirlemelidir.
Kuruluş, bu iç ve dış hususlara ilişkin bilgileri izlemeli ve gözden geçirmelidir.
NOT 1: Hususlar; dikkate alınması gereken olumlu ve olumsuz faktörleri veya koşulları içerebilir.
NOT 2: Dış bağlamın anlaşılması; uluslararası, ulusal, bölgesel veya yerel düzeydeki yasal, teknolojik, rekabetçi, piyasa, kültürel, siyasi, sosyal, ekonomik ve çevresel hususların dikkate alınmasıyla kolaylaştırılabilir.
NOT 3: İç bağlamın anlaşılması; kuruluşun stratejik yönü, değerleri, kültürü, kaynakları, bilgisi ve performansına ilişkin hususların dikkate alınmasıyla kolaylaştırılabilir.
4.2 İlgili tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin anlaşılması
Kuruluş şunları belirlemelidir:
- a) kalite yönetim sistemi ile ilgili olan ilgili taraflar;
- b) bu ilgili tarafların ilgili şartları;
- c) bu şartlardan hangilerinin kalite yönetim sistemi aracılığıyla ele alınacağı.
Kuruluş, bu ilgili taraflar ve bunların ilgili gereklilikleri hakkındaki bilgileri izlemeli ve gözden geçirmelidir.
NOT: İlgili tarafların iklim değişikliği ile ilgili şartları olabilir.
4.3 Kalite yönetim sisteminin kapsamının belirlenmesi
Kuruluş, kapsamını oluşturmak için kalite yönetim sisteminin sınırlarını ve uygulanabilirliğini belirlemelidir.
Bu kapsamı belirlerken kuruluş şunları dikkate almalıdır:
- a) 4.1'de belirtilen iç ve dış hususlar;
- b) 4.2'de belirtilen şartlar;
- c) kuruluşun ürün ve hizmetleri.
Kuruluş, kalite yönetim sisteminin belirlenen kapsamı dahilinde uygulanabilir olmaları durumunda, bu dokümanın tüm şartlarını uygulamalıdır.
Kapsam, dahil edilen ürün ve hizmet türlerini belirtmelidir.
Kapsam, kuruluşun kalite yönetim sistemi için uygulanabilir olmadığını belirlediği bu dokümandaki herhangi bir şarta ilişkin gerekçeyi içermelidir.
Kapsam, dokümante edilmiş bilgi olarak mevcut olmalıdır.
Bu dokümana uygunluk beyanı, ancak uygulanabilir olmadığı belirlenen şartların, kuruluşun ürün ve hizmetlerinin uygunluğunu sağlama ve müşteri memnuniyetini artırma yeteneğini veya sorumluluğunu etkilememesi durumunda yapılabilir.
4.4 Kalite yönetim sistemi
4.4.1 Kuruluş, bu dokümanın şartlarına uygun olarak; gerekli süreçleri ve bunların etkileşimlerini de içeren bir kalite yönetim sistemi oluşturmalı, uygulamalı, sürdürmeli ve sürekli iyileştirmelidir.
Kuruluş şunları yapmalıdır:
- a) kalite yönetim sistemi için gerekli süreçleri ve bunların kuruluş genelindeki uygulamasını belirlemek;
- b) bu süreçler için gereken girdileri ve beklenen çıktıları belirlemek;
- c) bu süreçlerin sırasını ve etkileşimini belirlemek;
- d) bu süreçlerin etkin bir şekilde işletilmesini ve kontrolünü sağlamak için gereken kriterleri ve yöntemleri (izleme, ölçümler ve ilgili performans göstergeleri dahil) belirlemek ve uygulamak;
- e) bu süreçler için gereken kaynakları belirlemek ve bunların mevcudiyetini sağlamak;
- f) bu süreçlere ilişkin sorumlulukları ve yetkileri atamak;
- g) 6.1 gerekliliklerine uygun olarak belirlenen riskleri ve fırsatları ele almak;
- h) bu süreçleri değerlendirmek ve süreçlerin amaçlanan sonuçlara ulaşmasını sağlamak için gereken değişiklikleri uygulamak;
- i) süreçleri ve kalite yönetim sistemini iyileştirmek.
4.4.2 Dokümante edilmiş bilgi, aşağıdakiler için gerekli olduğu ölçüde mevcut olmalıdır:
a) kuruluşun süreçlerinin işleyişini desteklemek;
b) süreçlerin planlandığı şekilde yürütüldüğüne dair kanıt sağlamak.
Devamına erişmek için formu doldurun
E-posta adresinizi bırakın, belgenin tamamı için sizinle iletişime geçelim.



